De basis van het stelsel van verzekering tegen ziektekosten ligt in de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekering (Wtz). De wet waarborgt dat iedere ingezetene zich kan verzekeren tegen ziektekosten. Dankzij de Wtz is in Nederland het tweeledige zorgstelsel met ziekenfonds en particulier verzekerde cliënten mogelijk. Het aantal onverzekerden in Nederland is echter sinds 1990 verdubbeld van 94.000 naar 182.000 in 1998 (CBS). Er is te verzekeren tegen kosten van de huisarts, tandarts, farmaceutische hulp (medicatie), hulpmiddelen, specialistische hulp, verloskundige hulp, ziekenhuisverpleging en verrichtingen, paramedische hulp maar ook ziekenvervoer.

Begin dit jaar zijn de ziektekosten gestegen (17%), maar per zorgverzekeraar kan de hoogte van de stijging verschillen.

De stijging van de nominale ziekenfondspremies wordt veroorzaakt door de toenemende de kosten voor zorg. Er wordt meer gebruik gemaakt van zorgvoorzieningen en er gaat extra geld naar het verkorten van de wachtlijsten en wachttijden. Daarnaast draagt de Rijksoverheid, vooruitlopend op de basisverzekering die in 2005 moet ingaan, minder bij aan de ziekenfondsverzekering.

Diverse verzekeraars moeten hun verzekerden nog inlichten over de nominale premiestijging. Vanwege de stijging van de premies kunnen de meeste verzekerden zonder opzegtermijn per 1 januari wisselen van verzekeraar. Wanneer het bericht over de prijsstijging binnen is, heeft men maximaal twee maanden de tijd om van zorgverzekeraar te wisselen. Als er sprake is van een opzegging in de maand januari, gaat de nieuwe verzekering in vanaf de eerste dag van de volgende kalendermaand, in dit geval dus per 1 februari.